“Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”, câu nói này cho thấy sự quan trọng của phân bón trong sự phát triển toàn diện của cây trồng. Tuy nhiên, bón phân phải đúng cách mới đem lại hiệu quả như mong muốn, vậy bón như thế nào mới là đúng, nhất là trong mùa mưa?
Vì mùa mưa mang lại độ ẩm lý tưởng cho cây trồng nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu bón phân vào mùa mưa không đúng cách:
– Lượng mưa lớn gây rửa trôi dinh dưỡng: Khi đất bị úng nước hoặc mưa kéo dài, các chất dinh dưỡng trong phân dễ bị rửa trôi, khiến cây không hấp thu được. Điều này khiến bạn tốn phân mà cây vẫn thiếu chất, giảm sức sống và năng suất.
– Rễ cây yếu đi, khả năng hấp thu giảm: Mưa dồn dập làm đất chặt, bí oxy, khiến rễ cây bị suy yếu. Khi đó, dù có bón phân nhiều thì cây vẫn không thể hấp thu tốt, thậm chí bị “sốc” phân nếu bón sai thời điểm.
– Gia tăng sâu bệnh nếu bón sai cách: Môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh và côn trùng gây hại phát triển. Nếu sử dụng phân đạm quá mức, cây dễ bị “mềm lá”, hút sâu bệnh và dễ thối gốc, đổ ngã.
Dưới đây là 5 nguyên tắc “vàng” khi bón phân vào mùa mưa giúp giảm thất thoát phân bón và bảo vệ cây trồng trong điều kiện mưa nhiều, bà con tham khảo nhé:

Thời điểm lý tưởng là sau mưa 1–2 ngày
1. Bón phân sau mưa, khi đất ráo và cây hồi rễ
Không nên bón phân ngay sau mưa lớn vì lúc đó đất còn sũng nước, rễ cây đang bị “ngợp” và tổn thương. Bón vào thời điểm này sẽ làm cây sốc phân, không hấp thu được và còn tăng nguy cơ rửa trôi. Thời điểm lý tưởng là sau mưa 1–2 ngày, khi mặt đất khô ráo, cây đã phục hồi tạm thời, bộ rễ bắt đầu hoạt động trở lại.
2. Ưu tiên các loại phân khó tan, ít bị rửa trôi
Trong mùa mưa, phân tan nhanh như ure, DAP rất dễ bị nước cuốn trôi, bà con nên chuyển sang các loại phân có khả năng phóng thích chậm, những loại phân này bám tốt vào đất, không tan nhanh, giúp cung cấp dinh dưỡng lâu dài và ổn định cho cây, như:
– Phân viên nén chậm tan (dùng cho cây lâu năm)
– Phân hữu cơ hoai mục
– Phân vi sinh dạng bột/viên
3. Bón quanh gốc theo rãnh, kết hợp lấp đất kỹ
Thay vì rải phân đều trên mặt đất, bạn nên:
– Đào rãnh nông hình tròn quanh gốc cây, cách gốc khoảng 20–30cm
– Bón phân vào rãnh và lấp đất lại ngay
– Với rau màu, nên bón hàng giữa luống, tránh bón sát gốc khi đất còn ướt
4. Kết hợp sử dụng chất giữ ẩm và chất cải tạo đất
Trong mùa mưa, đất thường bị nén chặt, bí rễ. bạn nên bổ sung:
– Chất giữ ẩm như mùn cưa, trấu hun, than bùn, mụn xơ dừa
– Chất cải tạo đất như vôi nông nghiệp, chế phẩm trichoderma hoặc vi sinh
– Các chất này giúp đất tơi xốp, thoát nước tốt hơn, đồng thời hỗ trợ bộ rễ phục hồi sau mưa kéo dài.
5. Phân bón nên phối hợp đúng tỉ lệ
Không nên bón đơn lẻ một loại phân. Nên phối hợp:
– Hữu cơ + vi sinh để cải tạo đất và tăng sức đề kháng
– Trung – vi lượng như canxi, magie, kẽm để bù lại lượng dinh dưỡng bị mưa cuốn mất
– Giảm lượng đạm để hạn chế tình trạng lá non dễ nhiễm bệnh
Việc hiểu rõ nguyên tắc bón phân vào mùa mưa sẽ giúp bà con bảo vệ cây trồng, tiết kiệm chi phí và tăng hiệu quả chăm sóc. Hy vọng 5 nguyên tắc “vàng” nêu trên sẽ giúp ích cho bà con trong chăm sóc cây trồng mùa mưa bão.
