Nguyên tắc bón phân đạm đúng kỹ thuật để cây khỏe, năng suất cao
Phân đạm là nguồn cung cấp nitơ – một trong ba nguyên tố đa lượng cần thiết cho cây trồng, bên cạnh lân (P) và kali (K) . Nitơ tham gia cấu tạo nên protein, diệp lục tố và nhiều hợp chất quan trọng khác.
Các loại phân đạm phổ biến gồm: Phân đạm urê, đạm sunfat amon (SA) và nitrat amon. Mỗi loại có đặc tính và cách sử dụng riêng.
1. Lợi ích của phân đạm với cây trồng
– Giúp cây phát triển thân, cành, lá mạnh mẽ, lá có màu xanh tốt. Đạm cần thiết cho quá trình tổng hợp chất hữu cơ và hình thành tế bào
– Thúc đẩy sự sinh trưởng, tăng năng suất cây trồng. Nó giúp cây ra lá, đẻ nhánh và phát triển bộ rễ, đặc biệt là trong giai đoạn đầu.
2. Thời điểm bón phân đạm
Thời điểm: Dùng phân đạm vào thời kỳ cây con, hoặc cây đang ra lộc non mạnh. Bón phân đạm cho cây trồng vào đầu mùa cần thận trọng để tránh bị tổn thương do muối hoặc ngộ độc ammoniac.
Tần suất: Khoảng 7–10 ngày/lần, tùy vào loại cây trồng và điều kiện thời tiết.
Lưu ý: – Tránh bón khi cây ra hoa hoặc gần thu hoạch, để không làm giảm chất lượng nông sản.
– Không bón vào mùa mưa hoặc khi đất còn ẩm nhiều nước, dễ gây thối rễ.
– Nên bón vào sáng sớm (trước 10 giờ) hoặc chiều tối, mát, tránh bón lúc nắng nóng gay gắt, đất khô hoặc khi trời sắp mưa để hạn chế thất thoát đạm do bay hơi.
3. Vị trí bón phân đạm
Vị trí bón phân đạm có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đạm. Dưới đây là một số điểm để giúp đưa ra quyết định vị trí bón phân đạm hiệu quả:
– Bón phân trên bề mặt nên được kết hợp với tưới tiêu để giảm thất thoát do chảy tràn trên bề mặt và bay hơi.
– Nếu đạm được bón trên bề mặt, việc phủ đất sẽ làm giảm khả năng thất thoát do bay hơi. Sử dụng chất ức chế men urease cũng sẽ làm giảm sự thất thoát do bay hơi.
– Bón cách gốc: Tránh để phân tiếp xúc trực tiếp với rễ cây, có thể hòa tan phân vào nước và tưới quanh gốc.
4. Liều lượng bón phân đạm
– Không nên bón dồn một lần mà chia nhỏ thành nhiều đợt theo giai đoạn sinh trưởng của cây.
– Nếu tổng lượng đạm được bón nhiều hơn nhu cầu của cây trồng, hiệu quả sử dụng đạm sẽ giảm và khả năng bị thất thoát nitrat vào nước ngầm sẽ tăng lên, bất kể thời điểm hoặc vị trí.
5. Thời gian bón phân đạm
Tỷ lệ đạm mà cây trồng sử dụng hàng ngày cao nhất giữa các giai đoạn tăng trưởng nhanh nhất. Trong thời gian này, cây trồng chiếm ít nhất một nửa tổng lượng đạm cần thiết. Việc bón đạm trong giai đoạn này nhìn chung sẽ hiệu quả hơn vì chỉ có một khoảng thời gian ngắn giữa lúc bón và hấp thu.
Điều này cũng hạn chế sự rửa trôi đạm do lượng mưa hoặc do tưới nước quá mức. Bất kỳ lần bón đạm nào được thực hiện một thời gian dài trước thời kỳ sinh trưởng nhanh sẽ có khả năng bị hao hụt cao hơn và do đó cây trồng sẽ hấp thu ít hơn. Trong những trường hợp này, đạm nitrat có nhiều thời gian để bị rửa trôi khỏi vùng rễ hoặc bị khử nitơ.
6. Kết hợp bón phân đạm cân đối
Phối hợp phân đạm với phân lân, kali và phân hữu cơ để cây phát triển toàn diện, tránh tình trạng thừa hoặc thiếu chất.
Không bón chung với vôi: Không bón chung phân đạm (đặc biệt là urê) với vôi vì sẽ gây phản ứng hóa học làm mất tác dụng của phân và làm đất rắn lại.
7. Theo dõi cây trồng thường xuyên
Quan sát phản ứng của cây sau khi bón để điều chỉnh liều lượng phù hợp, tránh bón quá nhiều gây cháy rễ hoặc ngộ độc cây.
Phân đạm có lợi ích lớn đối với cây trồng, không chỉ giúp cây phát triển toàn diện mà còn nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Tuy nhiên để phân đạm phát huy tối đa công dụng mà không gây hại, bà con cần tuân thủ các nguyên tắc bón phân khoa học, đúng kỹ thuật để tránh ảnh hưởng tiêu cực đến đất và môi trường.
