Phục hồi sầu riêng đúng là đừng ép cây bung lá khi rễ đang yếu

Phục hồi sầu riêng sau thu hoạch không đơn giản chỉ là tưới nước hay bón phân lại sau khi thu trái. Vì đây là giai đoạn sinh lý đặc biệt nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức sống bộ rễ, khả năng bung đọt, ra lá và ra hoa vụ tới. Nếu xử lý sai, cây dễ rơi vào trạng thái suy kiệt, vàng lá, thối rễ và tụt sản lượng nghiêm trọng ở vụ tiếp theo.

Vậy sau thu hoạch rễ sầu riêng cần phục hồi sầu riêng như nào cho đúng? Câu trả lời đơn giản chỉ là: Đừng ép cây bung lá khi bộ rễ còn đang yếu!

Cây sầu riêng khi cây mang quả, toàn bộ dinh dưỡng sẽ tập trung nuôi quả, bỏ quên rễ và tán lá. Giai đoạn nuôi trái càng dài, bộ rễ càng bị suy yếu, thậm chí ngừng phát triển. Vì thế, sau thu hoạch, cây rơi vào trạng thái suy kiệt dinh dưỡng, không đủ lực để vừa nuôi rễ vừa ra đọt nếu không được hỗ trợ đúng cách.

Từ ngày 10 – 14 sau thu hoạch, nếu điều kiện đất thông thoáng, không ngập úng, cây sẽ bắt đầu bung rễ non. Đó chính là thời điểm cực kỳ quan trọng, được ví như “mồi sinh học” để khởi động lại toàn bộ hệ thống sinh lý cây trồng. Nếu chăm đúng, rễ khỏe, đọt bật mạnh lúc này cây sẽ phục hồi nhanh. Ngược lại, nếu vội vàng bón phân mạnh, xịt thuốc hay cắt cành khiến cây dễ sốc, rụng đọt.

Bà con có thể phục hồi sầu riêng sau thu hoạch theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Cụ thể:

1. Giai đoạn 0 – 7 ngày: Giai đoạn nghỉ sinh lý, “đừng làm gì cả”

Đây là giai đoạn cây tự điều chỉnh nội tại, nên cần được nghỉ ngơi hoàn toàn. Vì thế, bà con tuyệt đối không bón phân, không phun thuốc hóa học, không cắt tỉa hay xới xáo gốc. Chỉ xả nước nhẹ vào gốc giúp đất thông thoáng, rễ được “thở”, chuẩn bị sẵn môi trường để bung rễ non.

Lưu ý: Mọi tác động mạnh lúc này sẽ làm rối loạn sinh lý, gây ức chế quá trình phục hồi của cây.

2. Giai đoạn 7 – 14 ngày: Khởi động bộ rễ

Bắt đầu kích rễ nhẹ bằng phân hữu cơ hoai mục, kết hợp acid humic, fulvic và vi sinh Trichoderma. Không bón phân đạm lúc này vì rễ còn yếu, chưa sẵn sàng hút dinh dưỡng mạnh. Giữ đất khô ráo vừa phải, tránh úng cục bộ và tránh tưới đẫm quá mức.

Mục tiêu: Giúp hệ rễ già hồi phục, rễ non hình thành. Đây là nền tảng cho cây ra đọt sau này.

3. Giai đoạn 14 – 21 ngày: Củng cố rễ, khởi động đọt non

Quan sát thấy rễ trắng non mọc quanh gốc, bung ra vùng rễ tơ. Bắt đầu bón thêm trung lượng và vi lượng nhẹ (Ca, Mg, Bo…), hỗ trợ nuôi rễ vững. Nếu làm đúng, cây sẽ sưng nách lá, ra đọt non đầu tiên. Việc này báo hiệu sinh lý đã khởi động lại thành công.

Đây là giai đoạn bản lề: Nếu chăm đúng, cây sẽ bật mạnh. Nếu sai, cây dễ suy ngược.

Bên cạnh phục hồi cây sầu riêng sau thu đúng, nhiều bà con còn thắc mắc rằng có nên cắt tỉa cành sau thu trái hay không? Câu trả lời là: Tuyệt đối không cắt cành mạnh trong vòng 3 tuần đầu sau khi thu trái!. Lý do:

– Cây đang tập trung toàn lực phục hồi bộ rễ. Lúc này mọi cắt tỉa đều làm cây mất năng lượng điều phối.
– Cắt cành, xịt thuốc, cạo thân ngay thời điểm này dễ làm rối loạn sinh lý, ngăn rễ non phát triển.
– Khi không có rễ mới, cây không thể hút nước, đọt non sẽ không thể hình thành.

Khi nào là thời điểm hợp lý cắt tỉa cành cho sầu riêng?

– Từ ngày 25 – 35 sau thu hoạch, hoặc khi cây đã ra đọt non ổn định, lá mới khỏe mạnh thay thế lá già. Bà con quan sát thấy cây hút nước mạnh, thân da căng, rễ phát triển đều. Đây là thời điểm cây không còn stress sinh lý, sẵn sàng bước vào vòng sinh trưởng mới.

– Lúc này cắt tỉa giúp điều chỉnh tán lá, loại bỏ nhánh già cỗi, thúc đẩy mầm non ra đồng đều hơn. Giúp cơi đọt đầu tiên đồng loạt, khỏe mạnh, chống nghẹt cơi ở vụ tới.

Việc phục hồi sầu riêng sau thu hoạch không thể làm theo cảm tính mà cần có kế hoạch đúng kỹ thuật theo từng giai đoạn. Cây cần được nghỉ ngơi, rồi nuôi rễ đúng nhịp, sau đó mới có thể ra đọt, phát triển khỏe, sẵn sàng cho giai đoạn ra hoa – đậu trái tiếp theo.

Bà con hãy nằm lòng nguyên tắc “vàng”: Chăm rễ trước, cắt tán sau, dưỡng đọt đúng nhịp. Làm đúng sẽ giúp cây khỏe, tăng sức đề kháng, bền cây, trúng mùa lớn. Chúc bà con vụ mùa thắng lợi!